Ceza yargılamasında mahkumiyet hükmü kurulması asıl olmadığından uygun düştüğü ölçüde başka kurumlar ortaya çıkabilir. Bu kurumlardan bir tanesi de erteleme müessesesidir. Erteleme ile belli şartlar dahilinde hapis cezasıyla mahkum olan kişinin cezası (cezanın infazı değil) mahkemece ertelenebilmektedir. Ancak her suç için erteleme söz konusu değildir. Hangi şartlar dahilinde ertelemenin söz konusu olabileceği Kanun’un 51. maddesinde düzenlenmiştir. Cezanın ertelenmesi, HAGB kararının aksine adli sicile işlemektedir.
Ayrıca TCK’da düzenlenen hapis cezasının ertelenmesi kurumunu, CMK’da düzenlenen “kamu davası açılmasının ertelenmesi” kurumuyla karıştırmamak gerekir. Kamu davası açılmasının ertelenmesi soruşturma evresiyle ilgilidir.
Erteleme Şartları
Hapis cezasının ertelenmesi, ancak kişinin işlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilmesi halinde söz konusu olabilir. İki yılın üzerinde hapis cezası alan sanığın cezasının ertelenmesi söz konusu olamayacaktır. Bununla birlikte, fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını doldurmuş olanlar için bir istisna getirilmiştir. Buna göre bu kişiler için hapis cezasının üst sınırı iki yıl veya daha az süre değil üç yıl veya daha az süre olarak uygulanacaktır.
Erteleme kararının verilebilmesi için yalnızca hapis cezasının üst sınırı şartının sağlanmış olması yeterli değildir. Ayrıca bununla birlikte sağlanması gereken diğer şartlar da mevcuttur. Bu ek şartlar:
1- Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması,
2- Suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaatin oluşmasından ibarettir.
Cezanın ertelenmesinin mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iadesi, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi şartına bağlı tutulması da mümkündür. Böylece failin yarattığı zarar ortadan kaldırılmaya çalışılmaktadır. Bu şartlara bağlanmışken iken şartların yerine getirilmemesi halinde mahkumun cezasının infazına devam edilir. Şartlar yerine getirildiği anda infaz hâkimi kararıyla hükümlü infaz kurumundan derhal salıverilir.[
Cezanın ertelenmesi kurumuyla birlikte hükümlü hakkında, bir yıldan az üç yıldan fazla olmamak üzere bir denetim süresi belirlenir. Bu denetim süresi içerisinde mahkumun uyması gereken belli yükümlülükler de belirlenebilir. Ancak yükümlülük belirlenmesi mahkemenin takdirine bağlıdır.
Denetim Süresi İçinde Suç İşlenmesi veya Yükümlülüklere Uymama
Hükümlünün denetim süresi içinde “kasıtlı” bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine infaz hâkimliğince karar verilir. Buna göre cezası ertelenen kişinin denetim süresi içerisinde varsa yükümlülüklerine uyması ve kasıtlı bir suç işlememesi, hürriyetinin kısıtlanmaması açısından büyük önem arz etmektedir. Kişi, denetim süresini yükümlülüklere uygun veya iyi halli olarak geçirdiği takdirde, ceza infaz edilmiş sayılır. Böylelikle cezası siciline işlenmekle birlikte hürriyeti kısıtlanmamış olacaktır.
YARGITAY KARARLARI
SUÇ : Mala zarar verme, tehdit, hakaret, işyeri dokunulmazlığını ihlal etme
HÜKÜM : 1-Sanık … hakkında;
a-Mala zarar verme suçundan TCK’nın 151/1, 53 maddeleri gereği 4 ay hapis cezası,
b-Tehdit suçundan TCK’nın 106/2-c, 53 maddeleri gereği 2 yıl hapis cezası,
c-İş yeri dokunulmazlığını ihlal etme suçundan TCK’nın 116/2, 119/1-c, 53 maddeleri gereği 12 ay hapis cezası,
d-Hakaret suçundan TCK’nın 125/1, 53 maddeleri gereği 3 ay hapis cezası,
2-Sanık … hakkında;
a-Mala zarar verme suçundan TCK’nın 151/1, 53, 51 maddeleri gereği 4 ay hapis cezasının ertelenmesi,
b-Tehdit suçundan TCK’nın 106/2-c, 53, 51 maddeleri gereği 2 yıl hapis cezasının ertelenmesi,
c-İş yeri dokunulmazlığını ihlal etme suçundan TCK’nın 116/2, 119/1-c, 53, 51 maddeleri gereği 12 ay hapis cezasının ertelenmesi,
d-Hakaret suçundan TCK’nın 125/1, 53, 51 maddeleri gereği 3 ay hapis cezasının ertelenmesi,
3-Sanık … hakkında;
a-Mala zarar verme suçundan TCK’nın 151/1, 53, 51 maddeleri gereği 4 ay hapis cezasının ertelenmesi,
b-Tehdit suçundan TCK’nın 106/2-c,53,51 maddeleri gereği 2 yıl hapis cezasının ertelenmesi,
c-İş yeri dokunulmazlığını ihlal etme suçundan TCK’nın 116/2, 119/1-c, 53, 51 maddeleri gereği 12 ay hapis cezasının ertelenmesi,
d-Hakaret suçundan TCK’nın 125/1, 53, 51 maddeleri
gereği 3 ay hapis cezasının ertelenmesi,
4-Sanık … hakkında;
a-Mala zarar verme suçundan TCK’nın 151/1, 53, 51 maddeleri gereği 4 ay hapis cezasının ertelenmesi,
b-Tehdit suçundan TCK’nın 106/2-c, 53, 51 maddeleri gereği 2 yıl hapis cezasının ertelenmesi,
c-İş yeri dokunulmazlığını ihlal etme suçundan TCK’nın 116/2, 119/1-c, 53, 51 maddeleri gereği 12 ay hapis cezasının ertelenmesi,
d-Hakaret suçundan TCK’nın 125/1, 53, 51 maddeleri gereği 3 ay hapis cezasının ertelenmesi,
5-Sanık … hakkında;
a-Mala zarar verme suçundan beraat,
b-Tehdit suçundan beraat,
c-İş yeri dokunulmazlığını ihlal etme suçundan beraat,
d-Hakaret suçundan beraat.Dosya incelendi ,gereği düşünüldü;
–23. Ceza Dairesi 2016/9119 E. , 2016/9462 K.
Yargıtay Başkanlar Kurulunun 16/01/2016 tarih ve (1) sayılı kararı ile hazırlanıp Yargıtay Büyük Genel Kurulunca 12.02.2016 tarihinde onaylanan ve 26/02/2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak 01.03.2016 tarihinde yürürlüğe giren Yargıtay Ceza Dairelerinin görevlerini düzenleyen (II) numaralı bölümün ortak hükümler başlığının 9. bendinde “Birden fazla suçun yer aldığı hükümlerin temyiz incelemesi, incelemeye konu suçlardan yaptırımı en ağır olanına bakmakla görevli dairece yapılır. Çeşitli suçlara ilişkin açılan davalardan en ağırı belirlenirken de suçun temel şekline göre hapis cezasının üst sınırı daha fazla olan suça ilişkin dava daha ağır, üst sınırların eşit olması halinde ise alt sınırı daha fazla hapsi gerektiren suça ilişkin davanın daha ağır olduğu kabul edilir. ” hükümlerine yer verilmiştir.
İncelenen dosya içeriğine göre;silahla tehdit suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin temyiz edilmiş olması ve kanunda bu suçun cezasının TCK’nın 106/2-c maddesinde iki yıldan beş yıla kadar hapis; mala zarar verme suçunun cezası ise aynı Kanun’un 151/1. maddesi uyarınca dört aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasından ibaret olduğu anlaşıldığından,
Mahkeme kararındaki nitelendirme, temyiz kapsamı ve Yargıtay Kanunu’nun 6545 sayılı Kanun’la Değişik 14. maddesi gereğince temyiz incelemesinin (4.) Ceza Dairesinin görevi dahilinde olduğundan Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine, 09.11.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
